İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - Publika.az
Bizi izləyin

Xüsusi

İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

Mənim dünyamda qadın hüdudsuz güc, solmayan günəş deməkdir. Bir yanı tükənsə də, digər tərəfindən dünyaya enerji paylayır. Ən çox da öz kölgəsində nəfəsini dərib, yoluna davam edən. Yorulanda öz əlindən tutub qaldıran, ən çox da özünü xoşbəxt etmək istəyəndir qadın.

Uşaq ikən itirdiyi ayaqları üzərində bu gün də dimdik durmağı bacaran, hətta üstəlik dikdaban ayaqqabı geyinib ehtiyacı olanlarının köməyinə qaçacaq qədər vəfalıdır qadın.

Publika.az-ın həmsöhbəti Vəfa Aktuz qadın olmağın, insan olmağın düsturunu yazır. 

- Vəfa xanım, illərdir,  yüzlərlə insana həm hüquqi, həm də mənəvi dəstək olursunuz.

- Bildiyiniz kimi mən 2008-ci ildə Azərbaycanda “Gülüstan” kimsəsiz uşaq və qadınlara yardım ictimai birliyi qurmuşdum. Birlik bu gün də fəaliyyət göstərir və mən sədriyəm. Təşkilat yarananda hər kəs elə düşünürdü ki, adından da məlum olduğu kimi sadəcə maddi və mənəvi yardıma möhtac uşaq və qadınların himayəsi ilə məşğuluq. Lakin  kimsəsiz kəliməsinin çox geniş anlamı var. Kimsəsiz olmaq sadəcə ətrafinda onu sevən insanların olmaması və maddi durumunun aşağı olmasına dəlalət deyil. İnsan var ki, ətrafında yüzlərlə sevəni var, lakin iç dünyasında kimsəsizdir. Daxili aləmini kimsə bilmir, qəlbində  yalnızdır. Maddi imkanı var lakin könlü o qədər kasıbdır ki, zənginliyinə baxmayaraq nəfsi pis yola düşməyə vadar edir. Bu istiqamətdə mən qadın həbsxana müəssisəsində uzun illər layihələr həyata keçirmişəm. Eyni zamada Bakı küçələrində fahişəliklə məşğul olan qadınlarla mütəmadi görüşürdüm ve çox şükür ki, gözəl nəticə əldə edirdik. Leyla xanım, biz azərbaycanlılarda mənəviyyat hissi yüksəkdir. Bəli, mən də bu xalqın nümayəndəsiyəm, lakin bir az fərqliyəm. Bu yaşımadək heç vaxt yanılmamışam. Bir yola çıxıramsa, bu işi Allahın rızasını, rəhmətini qazanmaqçün edirəm. Rəbbim mərhəmətini endirir, odur ki, ən çətin situasiyaları, müşkül məsələlərin həllini tapmaq mənə xüsusi zövq verir. Bir insanın ümidi olmaq dünya qədər dəyərlidir.

Aucune description disponible.

- Hətta Türkiyə vətəndaşı ilə ailə qurub Azərbaycandan getməyiniz də fəaliyyətinizə mane olmadı...

Ailə qurduqdan sonra İstanbula köçdük burada da boş dura bilməzdim. Türkiyə ərazisinin tələbə yataqxanalarında universitet tələbələrinə ünvanlanmış motivasiya seminarları və konfranslar verirəm. Amma əlbəttə ki, əsas məsələm insanlara insanca yanaşmaqdır.

Nə gözəl ifadə etdiniz...

- Bunun açıqlaması odur ki, insan hər zaman möhtac varlıqdır. Güclü olduğu qədər zəifdir. Mən həmişə gücü, ümidi tükənmişlərin yanında olmağa çalışıram. Peyğəmbərimiz Həzrəti Məhəmmədin bir hədisi-şərifi var. Buyurur ki, kim gündüzü qaranlığa keçmiş insanların həyatında bir şam yandırarsa, Allah da onun axirətində gecəyə çevrilən gündüzünü aydınlıq edər.

- Xüsusən də bu gün qadınlarmızın çoxu çıxılmaz durumdadırlar. Amma səslərini cəmiyyətə çatdıra bilmirlər. 

- Yəqin xəbərdarsınız ki, bəzi qadınları fabrikdə, zavodda çalışmaq adı ilə gətirib, insan alverinə qurban gedirlər. Yaxud öz vətənində yol verdiyi bir səhv ucbatından el-obasından buraya qaçıb, yaşlı şəxslərlə evlənirlər. Bu evlilik boyu zorakılığa məruz qalırlar, ailədaxili şiddət, ölüm hallarınadək gedib çıxır. Hazırda bu istiqamətdə bir çox işlər görürəm. 50-yə yaxın qadınımızı dövlət orqanlarının köməyilə Azərbaycana göndərmişik. Özü də təkcə azərbaycanlılar deyil, qırğız, özbək və sair millətlərdən olan çoxlu sayda qadınları bu acınacaqlı durumdan xilas edirik. Bu işimi fövqəladə bacarıq saymıram, çünki bəzi insanlar yaradılışdan zəifdirlər. Düşdüyü çuxurdan çıxmağı bacarmır. Bəlkə də bacarar, amma el qınağından qorxur. Bu qorxu böyüdükcə getdiyi yolu da azır, bir çox səhvlərə yol verir. Doğrudur, insan hər zaman ümid ve qorxu arasında olmalıdır.

Aucune description disponible.

- Bildiyim qədərilə Türkiyənin siyasi həyatında da yanından iştirak edirsiniz.

- İşlədiyim istiqamətlər o qədər genişdir ki, haradan başlayacağımı bilmirəm. 2018-ci ildə AK partiyada millət vəkili namizədliyimi irəli sürmüşdüm. Müsbət nəticə olmasa da, siyasətə qatılmağım üçün uğurlu addım oldu. Hazırda Türkiyənin Yenidən Rifah Partiyasının beynəlxalq münasibətlər üzrə başqan müaviniyəm. Eyni zamanda "Dörd Ünsur" dərnəyinin rəhbəriyəm.

- Vəfa xanım, bütün cəmiyyətlərin sizin kimi ruhən, cismən güclü qadınlara ehtiyacı var. Bəlkə sıfırdan başlamaqdan qorxan xanımlarımıza sözlərinizlə şəfa olasınız?

- Leyla xanım, qadın böyük qüvvədir. Qadın cəmiyyəti abad da edər, bərbad da... Çox gözəl sual verdiniz. Əslində elə deyil, sadəcə güclü olmalıyam başqa seçim yoxdur. Bilirsiniz, mənim içimdə ikinci Vəfa da var. Üç il öncə bədənimin bir neçə hissəsində qızartı və qaşınma var idi. Öncə ciddiyə almadım, daha sonra bu vəziyyət ağırlaşdıqca, həkimə getmək ehtiyacı hiss etdim. Həkim dedi, həddən artıq üzüntü və stress nəticəsində yaranmış haldır. Gülərək cavab verdim ki, əsla stress, ya da üzüntü keçirmirəm. Evə qayıdarkən yolun bir küncündə oturub düşündüm ki, ruhumu çox yormuşam. İçimdəki Vəfa tükənib. Nə qədər cismim mübarizə aparsa da, gerçəkləri heç bir şəkildə gizlətmək olmur. Zəif insan olmaq mənim prinsiplərimə, həyat tərzimə tamamilə tərsdir. Çünki həyat mübarizədən ibarətdir. Əlbəttə, bu yaşadığımız həyatda hər şey istədiyimiz kimi gedə bilməz, getməməlidir. Çünki Allah bu həyatı gözəl yaradıb. Elə ağacları misal çəkim, qəhvəyi rengin yaşılla sintezidir.  Onu gözəl edən də budur. Halbuki adi halda yaşılla qəhvəyi tamamən uyğunsuz rənglərdir.

Yaxud atom ilə molekul, biri müsbət, digəri neqativ, gecə və gündüz, qışlaq, yay və s...

Aucune description disponible.

- Sizin haqqınızda oxucularımıza qısa məlumat vermək istərdim. Uşaq ikən faciə nəticəsində hər iki ayağınızdan məhrum olsanız da bu gün hamımızdan möhkəm addımlarla irəliləyirsiniz. Özü də dikdaban ayaqqabı ilə…

- Uşaqlıqda yaşadığım bir çox hadisə məni ayaqda tutmağa səbəb oldu. Hündürdaban ayaqqabı hekayəsini Diaspora Komitəsinin haqqımda hazırladığı süjetdə izlədiniz. Allahdan ən çox istədiyim şey hündürdaban ayaqqabı geyinə bilmək idi. Bir hekayə danışım, təxminən 17 yaşım olardı. İki rəfiqəmlə evdən çıxıb, gəzməyə gedirdik. Binanın önündə ayağım sürüşdü, yıxıldım. Sağ ayağımın protezi çıxdı. Həmin ərazidə də gənc oğlanlar, ümumiyyətlə, fərqli yaşdan olan insanlar vardı. Doğrudur, hamı əlilliyimin olduğunu bilirdi, amma yıxılanadək heç kim bu qədər yaxından şahidlik etməmişdi. Düşünün, gənc qız üçün nə qədər çətin imtahandır. Utandım və rəfiqəmə dedim ki, protezi gətir mənə. O da hıçqıraraq ağlayır, insanların məni bu halda gördüyü üçün çox üzülürdü. Protezimi gətir deyə təkrar etdim. Tez ayağıma geyindim. Hamının gözü önündə ayağa durdum, yola davam etdik. İnanırsınız, yol boyu nəfəs ala bilmirdim. O qədər sarsılmışdım ki... Rəfiqələrim deyirdilər, kaş ki evə dönərdik. Səni də utandırdıq. Dedim, mən o halda belə ağır hadisədən sonra evə qayıtsaydım, əsla insanların üzünə baxa bilməzdim. Allah mənə bir daha göstərdi ki, güclü ol! Çünki başqa seçimin yoxdur. Elə o məqamda Nəsiminin misraları yadıma düşdü.

Nəsimidən soruşdular ki, yarınla xoşmusan? Xoş oldum-olmadım, o yar mənim, kimə nə?! dedi.

- Bəli, o həyat dediyimiz də, o qədər adlandırdığımız da, keçdiyimiz bütün çətin yollar da bizimdir. Bunlardan kimə nə?!

- Bu hadisə məni son dərəcə sarsıtsa da, ayaqda dik durmağım üçün növbəti dərsim idi. İnanın ki, yüzlərlə-minlərlə belə insan - qadın, kişi yaşayır yer üzündə… Məsələ sadəcə beynimizdə itən hər hansı üzvümüz, parçamız, hissəmiz deyil. İnsan var, doğmasını, sevdiyi işini itirməyi qəbul edə bilməyib, intihara təşəbbüs edir. Amma həyatda qalıb mübarizə aparmaq üçün o qədər səbəbimiz var ki... Rəbbim bir qapını açmadan digərini bağlamır. Hündürdaban ayaqqabı sevdamın kökünü sonradan anladım. Qəzadan sonra ayaqlarımı kəsdilər, xəstəxanada yatırdım. Dikdaban ayaqqabı geyinən tibb bacısının məni hər gün ziyarət etməsi, qayğı göstərməsi içimdə yeni ümidlər cücərdirdi. O tıqqıltı mənim üçün mərhəmətin səsi idi. Bəlkə bu səbəbdəndir ki, dikdaban ayaqqabı geyinib insanlara xoşbəxtlik bəxş etməyə can atırdım. O səs məni hər zaman yaxşılığa aparacaq, insanlar gəlişimi sevinclə gözləyəcəklər. Həyat çox qəribədir. Əsas olaylara bizim necə və hansı istiqamətdən baxmağımızdır. Əslində xanımlar dikdaban ayaqqabını daha baxımlı və cazibədar görünmək üçün geyinirlər. “Mən burdayam!” deməyin ən uğurlu yoludur. Mənə görə isə dikdaban “Mən hər zaman sənin yanındayam” deməkdir.

Aucune description disponible.

- Bu gün həm də Türkiyədə müalicə alan Vətən müharibəsi qazilərimizin də yanındasınız...

- Türkiyədə müalicə alan əzizlərim, başımın tacıdır qazilərimiz. Onlarla mütəmadi olaraq görüşürəm. Əlimdən gələni də, gəlməyəni də etməyə çalışıram. Bəzən mənə sual verirlər ki, qazilərimizi ziyarətə hansı komitə, yaxud qurumun nümayəndəsi kimi gedirsiniz. Bu sual məni çox üzür. Axı o qardaşlarımızın torpağa düşən hər damla qanının haqqını ödəyə bilmərik. Hər biri məsum olduqları qədər də güclüdürlər. Onlar mənim igidlərim, ən yaxın dostlarımdır. Çox ciddi mənəvi və maddi sıxıntı yaşadıqları məqamlar da olur. Ümid edirəm, Rəbbim ən qısa zamanda onları sağlamlıqlarına qovuşduracaq. Çünki biz sevdiyimiz insanların taleyindən nəsibimizi alırıq. Onları dünyaya gətirən analar da mənim doğmalarım, qəhrəmanlarımdır. Övladlarının sağlamlığına görə ikiqat üzülürlər. Allah heç bir bəndəni övladı ilə imtahana çəkməsin. Görsəniz o müqəddəs analar oğullarına necə canla-başla xidmət edirlər... İnanın mənə hər övlad dünyaya gətirən qadın ana deyil. Körpəsi əlil olduğu üçün onu uşaq evinə atanlar da var, övladına həyatını fəda edən cənnət qoxulu qadınlar da...

Aucune description disponible.

- Siz də çox gözəl anasınız…

Mən də acizanə anayam. İki qız övladı böyüdürəm. Çalışıram ki, onlara mərhəmət, vicdan, dürüstlük və vəfa hissini aşılayım. Çünki sadaladıqlarım insan xarakterinin təməlidir. Bünövrə sağlam olmalıdır. Bu ünsürləri özündə formalaşdırmağa insan həkim olsa da, hakim olsa da nə işə yarayar?!

Leyla Sarabi

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

  • İki ayağını itirən tanınmış azərbaycanlı xanımdan həyat dərsi: Allahdan ən çox istəyim... - MÜSAHİBƏ - FOTO

Leyla Sarabi
Rəylər
Oxumağa davam et
Reklam

Xüsusi

Gəncə Mətbuat Evi necə "Kaspi" Təhsil Mərkəzinə çevrildi - FOTO

Yeddi il öncə, 2015-ci ilin 5 iyulunda ölkəmizin ikinci böyük şəhərində, Gəncədə Mətbuat Evi açılır. Gəncə Mətbuat Evi məhz milli mətbuatımızın 140 illiyi münasibəti ilə həmin bölgədə yaşayan və fəaliyyət göstərən media nümayəndələrinin ixtiyarına verilir. Verilirmi?

Publika.az-ın əldə etdiyi məlumatlara görə, sözügedən binanın təməli 2011-ci ildə atılıb. Üç ildən sonra isə jurnalistlərin istifadəsinə verilməsi məqsədilə açılış mərasimi keçirilib. 

Açılış mərasimində Prezident Administrasiyasının İctimai-siyasi məsələlər şöbəsinin keçmiş müdir müavini Ərəstun Mehdiyev, Gəncə şəhər İcra Hakimiyyətinin keçmiş başçısı Elmar Vəliyev, Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov, Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçmiş icraçı direktoru, hazırda həbsdə olan Vüqar Səfərli və ölkənin bir sıra aparıcı mətbu orqanlarının rəhbərləri iştirak ediblər. Bu tədbir barədə mediada məlumatlar yayılıb.

Amma... Yeddi il əvvəl Gəncə Mətbuat Evinin açılış mərasimində qeyd edilirdi ki, 4 mərtəbədən ibarət olan binanın 1-ci mərtəbəsində konfrans keçirmək üçün zal, 2 və 3-cü mərtəbələrdə jurnalistlərin fəaliyyət göstərmələri üçün otaqlar, 4-cü mərtəbədə isə Gəncəyə ezam olunan media nümayəndələrinin gecələmələri üçün xüsusi otaqlar yaradılıb. 

Araşdırma zamanı bəlli oldu ki, Gəncə Mətbuat Evi 1 gün belə adına və istiqamətinə uyğun fəaliyyət göstərməyib. Açılış mərasimindən bir müddət sonra binada “Kaspi” Təhsil Mərkəzinin Gəncə şöbəsi fəaliyyətə başlayıb və bu günədək sözügedən qurum orada fəaliyyət göstərir. Çox maraqlıdır, milyonlarla maliyyə vəsaiti hesabına inşa edilən, Mətbuat Evi kimi fəaliyyət göstərməsi nəzərdə tutulan bu bina necə olub ki, “Kaspi” Təhsil Mərkəzinin ixtiyarına və istifadəsinə verilib?  PA İctimai-siyasi şöbəsinin sabiq müdiri Əli Həsənovun həyat yoldaşı Sona Vəliyevaya məxsus “Kaspi” Təhsil Mərkəzi Gəncə Mətbuat Evinə necə sahiblənə bilib? 

Ən böyük regionlarımızdan olan Gəncədə bu bina jurnalistlərdən necə alınıb?  Aydın məsələdir ki, PA-nın sabiq şöbə müdiri Ə.Həsənovun hüdudsuz səlahiyyətləri burada ciddi rol oynayıb və binanı öz şəxsi biznesinin fəaliyyətinə yönəldib. Və maraqlıdır ki, uzun illər hamı bu fakta göz yumub... 

Qeyd edək ki, “Gəncə Mətbuat Evi” adına olan və bircə gün də media evi funksiyasını yerinə yetirməyən binada hələ də “Kaspi” Tədris Mərkəzi fəaliyyətini davam etdirir. 

Məsələ ilə bağlı saytımızın sorğusuna cavab olaraq Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətindən bildirilib ki, hazırda həmin binada 2 müəssisə fəaliyyət göstərir: “Sözügedən bina 2015-ci ildə “Azərmətbuatyayımı” ASC-nin Gəncə Mətbuat Evi” adı ilə istifadəyə verilib. Mətbuat Evi kimi fəaliyyət göstərməsə də, “Azərmətbuatyayımı” ASC hazırda orada yerləşir. Bina Gəncə Şəhər İcra Hakimiyyətinin balansında deyil və şəxsi mülkdür”. 

7 il əvvəl açılış mərasimində Mətbuat Şurasının sədri kimi iştirak edən Əflatun Amaşov da Gəncə Mətbuat Evinin sonrakı taleyindən xəbərsiz olduğunu bildirib: “Dövlət büdcəsi hesabına mətbuatla bağlı nəsə tikilibsə, gərək həmin bina aidiyyəti üzrə özünün missiyasını həyata keçirsin. Hansı məqsədlə tikilibsə, o məqsədlə fəaliyyət göstərsin. Əgər dövlətin hesabına tikilibsə, bu cür olmalıdır. Həmin bina dövlətin balansına keçməlidir. Əgər belə deyilsə, özəl mülkiyyətdirsə, o zaman məsələ başqadır. Həmin binanın hansı qurumun balansında olması ilə bağlı mənim məlumatım yoxdur. Bəlkə də həmin binanı hansısa şirkət, özəl təşkilat tikib. Bu, tamam başqa məsələdir. Mən binanın tikintisində heç bir formada iştirak etməmişəm. Açılış mərasiminə isə qonaq kimi dəvət olunmuşam. Amma mən belə düşünürəm ki, Gəncə kimi bir şəhərdə mütləq jurnalistlərin fəaliyyət göstərməsi üçün Mətbuat Evi olmalıdır. Çünki Gəncə ikinci böyük şəhərimizdir. Bu məsələyə təkrar baxılmalıdır”. 

Ə.Amaşov əlavə edib ki, hazırda Gəncədə xeyli sayda media orqanı fəaliyyət göstərir: “Eyni zamanda, Bakıda fəaliyyət göstərən media qurumlarının Gəncədə bölgə üzrə əməkdaşları var. Əcnəbi jurnalistlər tez-tez Gəncəyə səfər edirlər. Əgər Gəncədə Mətbuat Evi olarsa, Bakıda fəaliyyət göstərən kütləvi informasiya vasitələri əməkdaşlarının yerləşməsi üçün həmin bina əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Həmin binada regional və beynəlxalq səviyyəli müəyyən görüşlər, tədbirlər də keçirmək mümkündür. Ümumiyyətlə, belə bir məkanın olması informasiya almaq baxımından jurnalistika üçün çox əhəmiyyətlidir".  

Araşdırmamızın davamı növbəti yazımızda təqdim ediləcək.

Oxumağa davam et

Xüsusi

Muğamı dinləyəndə bədənim titrədi - Conatan Çeyst

Ölkəmizi Avropada təbliğ edən əcnəbi dostlarımızdan biri də “France Global Intelligence” şirkətinin təsisçisi, politoloq Conatan Çeystdir.

Publika.az Conatan Çeystlə müsahibəni təqdim edir:

- Əziz Conatan, sizi oxucularımıza daha yaxından tanıtmaq istərdim.

- Karib dənizin sahilində, Fransanın Qvadelupa adasında dünyaya gəlmişəm. Uzun müddətdir Parisdə yaşayıram. İxtisasca hüquqşünas politoloqam. Həmçinin “France Global Intelligence” şirkətinin qurucusuyam. Bu şirkət zəka rəqabətli intellektual strateji qərarların qəbul edilməsinə yardım edən vasitədir. 

- Oraq hüceyrəli anemiya xəstəliyi barədə cəmiyyətin maarifləndirilməsi üçün də çalışdığınızı bilirəm. 

- Doğrudur. Cenni Hippokratın sədrlik etdiyi oraq hüceyrəli anemiya xəstəliyinin qarşısının alınması və məlumatlandırılması üzrə APIPD birliyinin könüllüsüyəm. Çoxu bu barədə məlumatsızdır. Amma hər il dünyada minlərlə insan bu bəladan dünyasını dəyişir. Həmçinin ilk genetik xəstəlik hesab olunur. Əsas məqsədimiz bu xəstəliklə bağlı geniş ictimaiyyəti maarifləndirmək, bu bəlanın kökünü kəsmək üçün sükutu pozmaqdır. 

Peut être une image de 2 personnes, barbe, personnes debout, costume et plein air

- Çox gözəl təşəbbüsdur. Conatan, sizi daha çox mədəniyyətimizin Fransada təbliğatçısı kimi tanıyıram.

Mədəniyyətiniz haqda nə desəm, hisslərimi tam ifadə edə bilməyəcəm. Musiqiçilərinizi çox bəyənirəm. Xüsusən də Fransada fəaliyyət göstərən pianoçu Etibar Əsədli, fleytanın usta ifaçısı Ağarəhim Quliyev, balabanın səsini sayəsində sevdiyim Ələfsər Rəhimovun adlarını çəkmək istərdim. Balaban haqda bir çox araşdırma etmişəm. Bilirəm ki, Azərbaycan folklorunun sütunlarından olan bu musiqi aləti bəşər mədəniyyətinin qeyri-maddi irsi siyahısına daxil edilib.

- Muğamımızı da çox sevdiyinizi eşitmişəm.

- Bu günlərdə Azərbaycanın Fransadakı Səfirliyində təşkil edilmiş konsert proqramında muğam dinlədim. Hadisələri qabartmadan deyə bilərəm ki, bədənim titrədi. Emosiyalarım o qədər fərqli və rəngarəng idi ki, hələ də təsirindən tam oyana bilməmişəm. Bizim adamızın rəqslərlə musiqinin vəhdətindən yaranan folklor nümunəsi var. Bu musiqi də bəşəriyyətin qeyri-maddi irsi siyahısına daxil edilib. Çox istərdim ki, Azərbaycanın etno-cazı ilə bizim kreol musiqisini sintez edib gözəl konsert proqramı təşkil olunsun. Əminəm ki, siz də bu ifaları sevərsiniz. 

- Əlbəttə.

- Azərbaycan mədəniyyəti o qədər zəngindir ki, mən hələ təzə tanış oluram. Müxtəlif etnik qrupların ölkənizdə mehriban yaşadığını eşitmişəm. Din və dil rəngarəngliyi olan cəmiyyət idealdır. Azərbaycanı mənim kimi minlərlə fransıza belə qərəzsiz təbliğ etdiyi üçün ölkənizin Fransadakı səfiri Rəhman Mustafayevə, “Azərbaycan-Fransa Assosiasiyası”nın təsisçiləri Aytən Muradova və Günel Səfərovaya minnətdaram. 

Peut être une image de 10 personnes, personnes debout et intérieur

Azərbaycanla tanışlığım məktəb illərimə gedib çıxır. Sovet hakimiyyəti yenicə dağılırdı. Dərsliklərimizdə Azərbaycana da yer ayrılırdı. Hətta magistr təhsili aldığım illərdə Azərbaycanı araşdırmağa başladım. Asiya və Avropanı birləşdirən qədim tarixə malik ölkə olduğunu öyrəndim. Hətta Tural Gəncəliyevlə, səfir Rəhman Mustafayevlə müsahibələr etdim. Dediyim kimi, ölkənizlə əlaqələrim sıx və səmimidir.

- Sizi tezliklə Azərbaycanda gözləyirik.

- Məmnuniyyətlə!

Oxumağa davam et

Xüsusi

30 ildə Cümhuriyyətimizlə bağlı hansı işlər görülüb? - CÜMƏ SÖHBƏTİ

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 104 ili tamam olur. Son 30 ildə müstəqil Azərbaycan dövləti öz hüquqi və siyasi varisini yaşatmaq üçün bir çox işlər gerçəkləşdirib.

Publika.az-ın “Cümə söhbəti”ndə tarix üzrə fəlsəfə doktoru, AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun elmi işlər üzrə direktor müavini Cəbi Bəhramovla söhbətləşdik.

Müsahibəni təqdim edirik: 

- Cəbi müəllim, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti, onun öyrənilməsi istiqamətində son 30 ildə nə kimi işlər görülüb? 

- Mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin elan olunmasının 104 ili tamam olur. Cümhuriyyətin adının, tarixinin tədqiqi, adının əbədiləşdirilməsi üçün 1990-cı ildən çox böyük işlər görülüb. Hələ o zaman Tarix İnstitutunda bir qrup yaradıldı. Həmin qrup Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Tarixi Qrupu adlanırdı. 1990-cı ilin noyabrın 17-də Ulu öndər Naxçıvanda olarkən onun təklifi ilə bizim üçrəngli bayrağımız dövlət bayrağı elan edildi və Naxçıvan Ali Məclisinə gətirildi. Bu, Cümhuriyyətin simvollarının bərpa edilməsi və əbədiləşdirilməsi yolunda birinci addım idi. Bundan sonra 5 fevral 1991-ci ildə yenə də Naxçıvan Ali Məclisinin və Azərbaycan Ali Sovetinin deputatı olan Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə artıq burada oturanlar Ulu öndərin təklifini qəbul etməyə məcbur oldular. Azərbaycan Respublikasının adından SSR, sosialist sözlərini götürdülər. Azərbaycan Respublikasını elan etməyə məcbur qaldılar. Beləliklə, bizim dövlət bayrağımızı bərpa etdilər. 

- Heydər Əliyev hakimiyyətə gələndən sonra bu istiqamətdə başqa hansı addımları atdı?

- 1993-cü ildə Ulu öndər Azərbaycanın rəhbəri seçiləndən sonra bu istiqamətdə çox böyük işlər gördü. Onun ilk addımlarından biri Cümhuriyyətin yaradıldığı 1918-ci ildə Azərbaycan xalqına qarşı çox ağır bir cinayətin törədilməsi ilə bağlı 26 mart 1998-ci ildə Azərbaycanlıların soyqırımı günü ilə bağlı idi. Ulu öndər həmin tarixin əbədiləşdirilməsi ilə bağlı fərman imzaladı. 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi rəsmiləşdirildi. 1998-ci ilin yanvar ayının 31-də Ulu öndərimizin imzaladığı fərmanla Cümhuriyyətimizin 80 illiyi qeyd olundu. Bunun davamı olaraq 2003-cü ildə onun 85 illik yubileyi ilə bağlı ölkədə çox böyük beynəlxalq elmi konfrans keçirildi. 1998-ci ildə Milli Arxiv İdarəsinin hazırladığı, tarix elmləri doktoru Aslan Paşayevin rəhbərliyi ilə Cümhuriyyət Parlamentinin sənədlərinin yeddi cildliyi çap olundu. O cümlədən Fətəli Xan Xoski və digərləri haqqında o dövrün sənədləri nəşr edildi. 

- 1990-cı illərin ikinci yarısında bu gün üçün böyük əhəmiyyət daşıyan fərmanlar da imzalanmışdı... 

- Bəli. Bundan sonra Ulu öndərin bilavasitə fərmanları ilə 26 iyun Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Günü elan edildi. 1918-ci ilin həmin günü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ordusu yaradılmışdı. Bu tarix bərpa edildi. Noyabrın 9-u Dövlət Bayrağı Günüdür. Bununla bağlı Prezident İlham Əliyev ayrıca fərman verdi. Yəni, Cümhuriyyətin atributlarının qaytarılması, onun adının əbədiləşdirilməsi üçün bizim konstitusiyamızda yazılıb ki, Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisidir. Bu varisliyi əsas tutaraq bilavasitə Cümhuriyyətin adının, tarixinin əbədiləşdirilməsi üçün çox böyük addımlar atılıb. 1998-2003-cü illərdə Tarix İnstitutu Azərbaycan tarixinin 7 cilddə çoxcildiyini nəşr etdirdi. Onun beşinci cildində Cümhuriyyət tarixinə çox geniş yer verilib. Cümhuriyyət tarixinə ilk dəfə 1993-cü ildə nəşr edilən bircildlik Azərbaycan tarixində nəzər salınıb. Həmin bircildlik Azərbaycan tarixi Cümhuriyyət tarixi ilə başa çatdırılıb. Yəni orada ilk dəfə ümumiləşdirici əsər kimi Azərbaycan tarixi kitabında Cümhuriyyətin tarixi obyektiv olaraq verilib. Bundan başqa, bizim institut, Bakı Dövlət Universitetinin alimləri tərəfindən, eləcə də digər ali təhsil ocaqlarımızda Cümhuriyyət tariximizlə bağlı çox işlər görülüb. 

- Prezident İlham Əliyev hakimiyyətə gəldikdən sonra Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti tarixinin əbədiləşdirilməsi ilə bağlı nə kimi işlər reallaşdırılıb?

- Cənab Prezident İlham Əliyevin dövründə bu istiqamətdə çox böyük işlər gerçəkləşdirilib. Bizim ən böyük abidələrimizdən biri – Dövlət Bayrağı Meydanının yaradılması üçün orada Cümhuriyyət dövründə qəbul edilən bayrağımız dalğalanır. Bu istiqamətdə çox böyük işlər reallaşdırılıb. Məhz Prezidentimizin təşəbbüsü ilə 2006-cı ildə İstiqlaliyyət küçəsində İstiqlaliyyət abidəsi ucaldıldı. Bu da Cümhuriyyət tariximizin əbədiləşdirilməsi üçün atılan çox mühüm addımdır. Cümhuriyyət tariximizin heykəlləri ucaldılıb. O cümlədən, onların istər Gürcüstanda, istər Türkiyədə, istərsə də Fransada yaşayan Cümhuriyyət dövrü xadimlərimizin, mühacirlərimizin qəbirlərinin üstü götürülüb. Adları əbədiləşdirilib, dərsliklərə daxil edilib. Cümhuriyyət tarixi ayrıca olaraq universitetlərin tarix fakültələrində, digər fakültələrdə öyrənilir. 

Oxumağa davam et
Reklam

Gündəm